Ontmoet Afrika
print

Vrijwilligerswerk voor hoger opgeleiden, studenten, professionals, gepensioneerden en gezinnen

Samen met onze ruim 20 partners in Ghana, Malawi en Kameroen brainstormen we regelmatig om te kijken welke behoeften zij hebben aan ondersteuning binnen hun organisatie, projecten of community. Op deze manier zijn er op dit moment ruim 60 opdrachten voor uiteenlopend vrijwilligerswerk geformuleerd.

Hoger opgeleiden en professionals met (on)betaald verlof,  tussen 2 banen of na afloop van een betaalde loopbaan kunnen aan de slag met opdrachten die levens- en werkervaring op een bepaald terrein vereisen. Daarnaast zijn er gespecialiseerde opdrachten of onderzoeksvragen voor HBO- of WO-studenten, en meer praktische stageopdrachten voor MBO-studenten. Er zijn ook een aantal laagdrempelige vrijwilligerswerkopdrachten voor vrijwilligers met nog weinig specifieke opleiding of ervaring of voor mensen met een beperkte beschikbaarheid. Bovendien zijn er ook mogelijkheden voor gezinnen met kinderen/tieners die in het buitenland aan de slag willen. Je kunt als gezin bijvoorbeeld een aantal weken doorbrengen in een community waar je allerlei activiteiten organiseert voor de lokale kinderen en jongeren.

Afhankelijk van de aard van een vrijwilligerswerk opdracht geldt een minimum verblijfsduur van 2 weken tot 3 maanden. Er is geen maximum verblijfsduur; de meeste partners zijn heel erg blij met mensen die zich voor een langere periode kunnen inzetten.

Past Ontmoet Afrika bij jou?

Als je geïnteresseerd bent in andere culturen en de wens hebt die van binnenuit te leren kennen, dan ben je hartelijk welkom bij Ontmoet Afrika. Voor het doen van vrijwilligerswerk of een stage in het buitenland geldt een minimumleeftijd van 20 jaar en vragen we je ons een CV en motivatiebrief te sturen. Tijdens een gesprek bekijken we samen of je geschikt bent voor de door jouw gewenste activiteiten en welke opdracht het beste past bij je opleiding, ervaring, interesse en beschikbaarheid.

Flexibel, geduldig en bestand tegen primitieve omstandigheden

Bovenstaande eigenschappen maken het makkelijker om een fijne tijd in Afrika te hebben. Waarom?
Ten eerste is het best moeilijk om in een andere cultuur te wennen. Je weet niet hoe de mensen denken en wat ze van je verwachten. Ze reageren anders dan je gewend bent, waardoor misverstanden kunnen ontstaan. Het is dan goed om flexibel en geduldig te zijn en jezelf en de mensen bij wie je te gast bent de tijd te geven aan elkaar te wennen. De normen en waarden in de Afrikaanse cultuur liggen een beetje anders dan de West-Europese. Zo is bijvoorbeeld doen wat je gezegd/beloofd hebt niet altijd vanzelfsprekend, maar is het heel belangrijk altijd vriendelijk en beleefd te zijn. Je zult het moeilijk krijgen als je zulke dingen niet wilt of kunt accepteren voor de tijd dat je in Afrika te gast bent. Zie ook de inburgeringscursus.

Ten tweede zijn de leefomstandigheden veel primitiever dan bij ons. Waterleidingen en elektriciteitsaansluitingen laten het regelmatig afweten, als ze er al zijn. Een douche bestaat bijna altijd uit een kleine ruimte waar je met een emmer water en een kalebas jezelf wast. Soms is er een wc in huis, maar het komt ook voor dat er van een gemeenschappelijk toilet (dat bestaat uit een gat in de grond) gebruik gemaakt wordt. Ook de hygiënische omstandigheden zijn een stuk minder, waardoor veel reizigers in het begin last krijgen van reizigersdiarree.

Ten slotte is het eten in Afrika niet het soort voedsel waar de meeste westerlingen meteen dol op zijn. Veel gerechten bestaan uit een soort deegbal of dikke pap met een hete soep van pinda’s en/of verse of gedroogde groenten. Er wordt ook rijst, bonen en yam (smaakt naar aardappel) gegeten en dat komt meer in de buurt van wat wij gewend zijn. De maaltijden van mensen in de stad zijn over het algemeen wat afwisselender dan die van mensen uit de dorpen.

Het nadeel van “willen helpen”

Het is natuurlijk niet verkeerd als je de wens hebt arme mensen te helpen. Maar wij willen wel waarschuwen voor veel voorkomende gevoelens van mensen die met deze instelling naar Afrika (of een ander niet-westers land) vertrekken. Vaak is het uitgangspunt dat wij het goed en zij het slecht hebben. Daarbij wordt meestal gedacht dat ze, als ze het net zo zouden aanpakken als wij dat hebben gedaan, het beter krijgen. Dit zijn, naar onze mening, misverstanden, want we leven in geheel andere culturen met andere normen, waarden en gewoonten. Veel vrijwilligers en ontwikkelingswerkers beginnen vol idealen en raken na verloop van tijd teleurgesteld en voelen zich gefrustreerd. Dat komt omdat de problemen vaak veel complexer zijn dan ze op het eerste gezicht lijken, er gewoonweg teveel hulpbehoevende mensen zijn, ze niet altijd reageren zoals je dat van tevoren verwacht had en misschien ook omdat ze niet zo dankbaar zijn als waarop je gehoopt had. Omdat de wens om te helpen niet goed in de praktijk gebracht kan worden, ontstaan dan vaak gevoelens als teleurstelling, frustratie en machteloosheid. Deze gemoedstoestand heeft logischerwijs geen positief effect op de kwaliteit van je verblijf en het contact met de lokale mensen. De meeste Afrikanen houden juist van vrolijke, open en warme mensen! Om dus op een prettige en wederzijds bevredigende manier contacten met de lokale bevolking aan te gaan is een houding van “ik-kom-om-jullie-te-helpen” niet echt bevorderlijk. En pas als je je als gelijkwaardig opstelt en daardoor echt contact hebt met mensen beteken je iets voor hen; en zij voor jou!

Wat leer je van een verblijf in een andere cultuur?

Het is niet onze bedoeling om je met bovenstaand verhaal af te schrikken, maar we willen wel dat je weet waar je aan toe bent op het moment dat je besluit om als vrijwilliger of stagiaire naar Afrika te gaan. Natuurlijk levert de moeite die je neemt om je aan te passen en de cultuur van een ander volk te begrijpen je ook iets op. Wat verandert er zoal door?

  • Ten eerste kun je vriendschappen opbouwen met mensen in een ander werelddeel. Dit voelt als een rijkdom en een verruiming van je wereld. Je kunt door middel van telefoon, e-mail of brieven contact blijven houden en hebt daarmee toegang tot direct en persoonlijk nieuws, wat totaal anders is dan als je iets op tv ziet of in de kranten leest over dat land.
  • Je leert vooral ook relativeren. Allerlei gewoonten die je hebt en gedachtegangen over wat ‘normaal’ is komen op losse schroeven te staan. Je wordt geconfronteerd met mensen die veel dingen heel anders doen en je ziet dat dit ook werkt, en dat er een ander soort maatschappij door ontstaat (met zijn eigen positieve en negatieve aspecten). Omdat je meer mogelijkheden hebt gezien kun je misschien beter bepalen welke gewoonten, normen en waarden nu voor jou echt belangrijk zijn. Je neemt ze minder klakkeloos over omdat je nu eenmaal niks anders kent.
  • Je beseft wat het betekent voor een buitenlander om zich aan te passen aan een voor hem/haar vreemde cultuur. Waarschijnlijk groeit je begrip, acceptatievermogen en mededogen voor niet-Nederlanders in onze maatschappij.
  • Waarschijnlijk valt het je, bij terugkomst in Nederland, des te meer op hoe individualistisch onze maatschappij is. Je kunt er de voor- maar ook nadelen beter van inzien en voor jezelf bepalen hoe jij wilt leven en omgaan met je familie en vrienden.
  • Je realiseert je waarschijnlijk veel beter hoe goed wij het hier in materieel opzicht hebben. Het kan zijn dat je dat meer gaat waarderen en het kan ook zijn dat je beseft dat je met minder ook goed toe kunt. Misschien wil je wat doen aan de materiële ongelijkheid in de wereld en let je beter op wat je koopt (bijvoorbeeld fairtrade-producten) of aan wat of wie je geld wilt besteden/schenken.

Dit alles bij elkaar genomen maakt dat je na een verblijf in Afrika gegroeid bent als mens en een veel ruimer wereldbeeld hebt dan vóór je verblijf. Deze ervaringen kunnen daarmee een positief effect hebben op zowel jezelf, de mensen in je naaste omgeving, als de levens van velen op de wereld die je indirect beïnvloed door je keuzes als consument, werknemer/gever en -wie weet- wereldverbeteraar!

Enkele quotes van vrijwilligers over het effect van hun verblijf in Afrika:

Leven staat op zijn kop op dit moment. Was echt een breekpunt qua bewustwording.

Deze ervaring was een enorme verrijking voor mezelf en als leerkracht. Ik heb enorm veel bijgeleerd. Ik heb heel mijn leven nooit veel zelfvertrouwen gehad en kreeg altijd te horen dat ik te onzeker was. Deze reis was voor mezelf het ultieme bewijs om aan te tonen dat er meer in me zit en dat ik zelf de kracht heb om het eruit te halen. Het is namelijk ook een moment waar je letterlijk en figuurlijk vanaf een afstand naar jezelf en je leven kan kijken.

Hoe meer je ervaart hoe minder je eigenlijk weet! Zo’n andere wereld met normen en waarden, gedachtes, gebruiken, manier van doen etc. Wat is goed? Wat is slecht? Wat is belangrijk voor een mens? Zo mooi maar soms ook o zo minder mooi! Alles heeft 2 kanten! Betreft ontwikkelingssamenwerking: ondersteunen, trainen en coachen en dan juist voor langere tijd denk ik. Geef ze een hengel en ga samen vissen totdat je samen beet hebt!

Los van mijn uiterlijke veranderingen (wat ben ik bruin en slank ;)) is er van binnen enorm veel veranderd en heel veel hetzelfde gebleven. Mijn visie op Afrika is niet zozeer veranderd; ik wist wel dat men daar helemaal niet zielig en arm is en hulpbehoevend op de manier die zo vaak wordt weergegeven in de media. Dat wist ik van te voren ook wel, anders had ik niet specifiek voor Ontmoet Afrika gekozen. Ik vond het prachtig om te zien hoe rijk men in Ghana is door het collectieve samen leven. Maar de armoede zie je ook, de vele gewonden en doden in de tijd dat ik in Ghana was maakte dit goed duidelijk. Door Ghana ben ik nu bezig mijn studie de kant van organisatie-antropologie op te sturen; kijken hoe organisaties met verschillende culturen werken. Aan de hand van mijn ervaringen met het werken met mijn Ghanese collega’s en het zien komen en gaan van vrijwilligers die ongeveer dezelfde frustraties ondervonden. Maar ook mijn Ghanese collega’s die mij op een gegeven moment hún frustraties naar ‘ons’ toe vertelden. Ik vind het ongelooflijk interessant hoe organisaties werken, hoe ontwikkelingssamenwerking werkt en waarom zo veel ontwikkelingshulp nog is ingesteld op het ‘wij gaan hen even helpen’ idee.

Waar wonen de mensen die via Ontmoet Afrika vrijwilligerswerk of een stage gaan doen?

Waar wonen de mensen die via Ontmoet Afrika vrijwilligerswerk of een stage gaan doen? Dit zijn de 75 meest voorkomende plaatsnamen van de 900 mensen die tussen 2004 en 2015 via ons in Afrika zijn geweest. Hoe groter het woord, hoe meer mensen daar wonen.

Ontmoet Afrika