Voor wie is deelname aan de activiteiten van Ontmoet Afrika geschikt?
Als je geïnteresseerd bent in andere culturen en de wens hebt die van binnenuit te leren kennen, dan ben je hartelijk welkom bij Ontmoet Afrika. Voor het doen van vrijwilligerswerk geldt een minimumleeftijd van 20 jaar en dien je een cv en motivatiebrief te sturen naar Ontmoet Afrika, waarna wij inschatten of je geschikt bent voor de door jouw gewenste activiteiten. Daarnaast is het goed om rekening te houden met de volgende punten.
Flexibel, geduldig en bestand tegen primitieve omstandigheden
Deze eigenschappen maken het makkelijker om een fijne tijd in Afrika te hebben; waarom?
Ten eerste is het best moeilijk om in een andere cultuur te wennen. Je weet niet hoe de mensen denken en wat ze van je verwachten. Ze reageren anders dan je gewend bent, waardoor misverstanden kunnen ontstaan. Het is dan goed om flexibel en geduldig te zijn en jezelf en de mensen bij wie je te gast bent de tijd te geven aan elkaar te wennen. De normen en waarden in de Afrikaanse cultuur liggen een beetje anders dan in de Nederlandse. Zo is bijvoorbeeld doen wat je gezegd/beloofd hebt niet altijd vanzelfsprekend, maar is het heel belangrijk altijd vriendelijk en beleefd te zijn. Je zult het moeilijk krijgen als je zulke dingen niet wilt of kunt accepteren voor de tijd dat je in Afrika te gast bent. Zie ook de inburgeringscursus.
Ten tweede zijn de leefomstandigheden veel primitiever dan bij ons. Waterleidingen en elektriciteitsaansluitingen laten het regelmatig afweten, als ze er al zijn. Een douche bestaat bijna altijd uit een kleine ruimte waar je met een emmer water en een kalebas jezelf wast. Soms is er een wc in huis, maar het komt ook voor dat er van een gemeenschappelijk toilet (dat bestaat uit een gat in de grond) gebruik gemaakt wordt. In de meeste dorpen zoeken de mensen buiten het dorp een rustig plekje om hun behoeften te doen. Ook de hygiënische omstandigheden zijn een stuk minder, waardoor veel reizigers in het begin last krijgen van reizigersdiarree.
Ten slotte is het eten in Afrika niet het soort voedsel waar de meeste westerlingen meteen dol op zijn. Veel gerechten bestaan uit een soort deegbal of dikke pap met een hete soep van pinda's en/of verse of gedroogde groenten. Er wordt ook rijst, bonen en yam (smaakt naar aardappel) gegeten en dat komt meer in de buurt van wat wij gewend zijn. De maaltijden van mensen in de stad zijn over het algemeen wat afwisselender dan die van mensen uit de dorpen.
Het nadeel van "willen helpen"
Het is natuurlijk niet verkeerd als je de wens hebt arme mensen te helpen. Maar wij willen wel waarschuwen voor veel voorkomende gevoelens van mensen die met deze instelling naar Afrika (of een ander niet-westers land) vertrekken. Vaak is het uitgangspunt dat wij het goed en zij het slecht hebben. Daarbij wordt meestal gedacht dat ze, als ze het net zo zouden aanpakken als wij dat hebben gedaan, het beter krijgen. Dit zijn, naar onze mening, misverstanden, want we leven in geheel andere culturen met andere normen, waarden en gewoonten. Veel vrijwilligers en ontwikkelingswerkers beginnen vol idealen en raken na verloop van tijd teleurgesteld en voelen zich gefrustreerd. Dat komt omdat er gewoonweg te veel hulpbehoevende mensen zijn, ze niet altijd reageren zoals men dat van tevoren verwacht had en misschien ook omdat ze niet zo dankbaar zijn als waarop gehoopt was. Het is ook onmogelijk om alle mensen met problemen te helpen, zeker in een arm land. Omdat de wens om te helpen niet goed in de praktijk gebracht kan worden, ontstaan gevoelens als teleurstelling, frustratie, woede en verdriet. Dit zijn nou net niet de gevoelens waardoor je ergens een goede tijd hebt. En zeg nou zelf: iemand die aldoor met deze gevoelens rondloopt is ook niet de meest plezierige persoon om contact mee te hebben. De meeste Afrikanen houden juist van vrolijke, open en warme mensen! Om dus op een prettige en wederzijds bevredigende manier contacten met de lokale bevolking aan te gaan is een houding van "ik-kom-om-jullie-te-helpen" niet echt bevorderlijk. En pas als je echt contact hebt met mensen beteken je iets voor hen; en zij voor jou!
Wat leer je van een verblijf in een andere cultuur?
Het is niet onze bedoeling om je met bovenstaand verhaal af te schrikken, maar we willen wel dat je weet waar je aan toe bent op het moment dat je besluit om met Ontmoet Afrika naar Afrika te gaan. Natuurlijk levert de moeite die je neemt om je aan te passen en de cultuur van een ander volk te begrijpen je ook iets op. Wat verandert er zoal door?
- Ten eerste kun je vriendschappen opbouwen met mensen in een ander werelddeel. Dit voelt als een rijkdom en een verruiming van je wereld. Je kunt door middel van telefoon, e-mail of brieven contact blijven houden en hebt daarmee toegang tot direct en persoonlijk nieuws, wat totaal anders is dan als je iets op tv ziet of in de kranten leest over dat land.
- Je leert vooral ook relativeren. Allerlei gewoonten die je hebt en gedachtegangen over wat 'normaal' is komen op losse schroeven te staan. Je wordt geconfronteerd met mensen die veel dingen heel anders doen en je ziet dat dit ook werkt, en dat er een ander soort maatschappij door ontstaat (met zijn eigen positieve en negatieve aspecten). Omdat je meer mogelijkheden hebt gezien kun je misschien beter bepalen welke gewoonten, normen en waarden nu voor jou echt belangrijk zijn. Je neemt ze minder klakkeloos over omdat je nu eenmaal niks anders kent.
- Je beseft wat het betekent voor een buitenlander om zich aan te passen aan een voor hem/haar vreemde cultuur. Waarschijnlijk groeit je begrip, acceptatievermogen en mededogen voor niet-Nederlanders in onze maatschappij.
- Waarschijnlijk valt het je, bij terugkomst in Nederland, des te meer op hoe individualistisch onze maatschappij is. Je kunt er de voor- maar ook nadelen beter van inzien en voor jezelf bepalen hoe jij wilt leven en omgaan met je familie en vrienden.
- Je realiseert je waarschijnlijk veel beter hoe goed wij het hier in materieel opzicht hebben. Het kan zijn dat je dat meer gaat waarderen en het kan ook zijn dat je beseft dat je met minder ook goed toe kunt. Misschien wil je wat doen aan de materiële ongelijkheid in de wereld en let je beter op wat je koopt (vb Fair-Trade producten) of aan wat of wie je geld wilt besteden/schenken.
Dit alles bij elkaar genomen maakt dat je na een verblijf in Afrika gegroeid bent als mens en een veel ruimer wereldbeeld hebt dan vóór je verblijf. Deze ervaringen zullen je de rest van je leven van dienst zijn.